Καλοκαίρι με ενέργεια κι ισορροπία: τι να προσέξουν τα παιδιά κι οι έφηβοι στις διακοπές;

 

Υρώ Φράγκου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Αριστούχος Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, BSc
Εξειδίκευση στο σακχαρώδη διαβήτη και την παχυσαρία, MMedSci, ΕΚΠΑ, Ιατρική σχολή και στην παιδική κι εφηβική διατροφή

Καλοκαίρι για τα παιδιά και τους εφήβους σημαίνει ανεμελιά, ήλιος, θάλασσα, παιχνίδι και φυσικά αποχή από τη ρουτίνα του σχολείου και των λοιπών δραστηριοτήτων. Αυτή η περίοδος ελευθερίας και χαλάρωσης συχνά συνοδεύεται από ασταθή γεύματα, λιγότερο ποιοτικό ύπνο κι αυξημένη κατανάλωση γλυκών κι άλλων επεξεργασμένων ή έτοιμων τροφίμων, με βασιλιά τα παγωτά! Πώς λοιπόν γονείς και φροντιστές μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους ν’ απολαύσουν το καλοκαίρι τους με ενέργεια, φροντίδα κι ισορροπία;

 

1.     Ύπνος: το ξεχασμένο «θρεπτικό συστατικό»!

  Ο επαρκής και ποιοτικός ύπνος είναι απαραίτητος για την υγιή ανάπτυξη τόσο των παιδιών όσο και των εφήβων. Εκτός από την ανάπτυξη συμβάλλει στην καλή σωματική υγεία, τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος, στην εύρυθμη ψυχική υγεία, αλλά και στην όρεξη και τις ποιοτικές διατροφικές επιλογές.

  Τους καλοκαιρινούς μήνες συχνά παρατηρείται καθυστερημένη κατάκλιση και μειωμένες ή υπερβολικές ώρες ύπνου, λόγω υπερβολικής χρήσης οθονών ή εξόδων. Συζητήστε με το παιδί ή τον έφηβο κι ορίστε μια χαλαρή μεν αλλά σταθερή ρουτίνα ύπνου, ακόμα κι αν δε χρειάζεται πρωινό ξύπνημα. Ενδεικτικά: ύπνος μέχρι τις 00:30 και ξύπνημα μέχρι τις 10:00. Τεχνικές που φαίνεται επίσης να βοηθούν είναι η αποφυγή χρήσης οθόνης τουλάχιστον 1 ώρα πριν τον ύπνο κι η δημιουργία ενός ήρεμου βραδινού περιβάλλοντος.

2.     Γεύματα: η σημασία της συνέπειας!

  Χωρίς σχολείο και με μη ποιοτικό ύπνο το τσιμπολόγημα και τα άστατα γεύματα είναι προ των πυλών, οδηγώντας συχνά σε υπερκατανάλωση σνακ και τροφών με μειωμένη θρεπτική αξία και πιθανά ακόμα και σε αύξηση βάρους. Ενθαρρύνετε το παιδί ή τον έφηβο για σταθερότητα τουλάχιστον στα κύρια γεύματα της ημέρας, πρωινό, μεσημεριανό, βραδινό, συνδυαστικά πάντα με κάποια σαλάτα, κι 1-2 ενδιάμεσα σνακ, στα οποία να πρωταγωνιστούν τα φρούτα.

 

3.     Γλυκά: παν μέτρον άριστον!

  Όσο τετριμμένο κι αν ακούγεται, είναι η αλήθεια. Τα γλυκά και φυσικά τα παγωτά έχουν την τιμητική τους καλοκαίρι. Αντί όμως να γίνει απαγόρευση αυτών των τροφίμων σε μια προσπάθεια αποφυγής της υπερκατανάλωσής τους, προσπαθήστε να συζητήσετε με το παιδί ή τον έφηβο για την ένταξή τους με μέτρο, π.χ. 1-2 ατομικά γλυκά ανά εβδομάδα ή 1 μικρό γλυκό ανά ημέρα, σε κατάλληλες στιγμές, π.χ. μετά από κάποιο κύριο γεύμα ή σε κάποια έξοδο. Είναι σημαντικό να γίνει σαφές πως δεν υπάρχουν «καλά» και «κακά» τρόφιμα, αλλά θρεπτικά και λιγότερο θρεπτικά τρόφιμα. Τα λιγότερο θρεπτικά τρόφιμα, όπως για παράδειγμα το έτοιμο παγωτό, δεν είναι απαγορευτικά, αλλά χρειάζεται να καταναλώνονται σε κατάλληλη ποσότητα, όπως ακριβώς συμβαίνει και με τις υπόλοιπες ομάδες τροφίμων.

  Παράλληλα, μπορείτε να προτείνετε και πιο θρεπτικές επιλογές γλυκών, όπως σπιτικό παγωτό από φρέσκα φρούτα και γιαούρτι, γρανίτες χωρίς ζάχαρη ή φρουτοσαλάτα με τριμμένη μαύρη σοκολάτα και φυστικοβούτυρο.

 

4.     Κίνηση και πάλι κίνηση!

  Χωρίς το σχολείο και τις εβδομαδιαίες δραστηριότητες των παιδιών και των εφήβων η φυσική δραστηριότητα μειώνεται κατακόρυφα. Είναι σημαντικό να ενθαρρύνεται η κίνηση καθημερινά, με τρόπο διασκεδαστικό κι όχι πιεστικό, δίνοντας έμφαση στην απόλαυση της δραστηριότητας. Οι βόλτες με το ποδήλατο, το παιχνίδι με φίλους, το περπάτημα, το παιχνίδι στην παραλία και το κολύμπι, κρατούν τα παιδιά και τους εφήβους σωματικά δραστήριους χωρίς να το καταλαβαίνουν.

 

5.     Ο χρόνος μπροστά στην οθόνη! Αυτή η μάστιγα!

  Κακά τα ψέματα, είναι η εποχή της οθόνης, του κινητού, του υπολογιστή, του τάμπλετ και θα φανεί ανούσιο ν’ απαγορευτεί η χρήση τους, ειδικότερα το καλοκαίρι, όπου ο ελεύθερος χρόνος των παιδιών και των εφήβων είναι και περισσότερος. Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν θέτοντας λογικά όρια, ενισχύοντας τα διαλείμματα για κίνηση κι ενθαρρύνοντας εναλλακτικές δραστηριότητες, όπως το διάβασμα, οι κατασκευές ή το παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους.

 

Συμπερασματικά…

  Το καλοκαίρι είναι για τα παιδιά και τους εφήβους μια περίοδος χαλάρωσης, ανεμελιάς κι αποχής από τη ρουτίνα του σχολείου, αλλά ταυτόχρονα και μια πρόκληση για τη διατήρηση υγιεινών συνηθειών τόσο για τα ίδια όσο και για τους γονείς/φροντιστές τους. Με μικρές και ρεαλιστικές προσαρμογές στον ύπνο, στη συνέπεια στα κύρια γεύματα, στην ισορροπημένη κατανάλωση γλυκών, στην καθημερινή φυσική δραστηριότητα και στο χρόνο μπροστά στην οθόνη, οι καλοκαιρινές διακοπές μπορούν να αποτελέσουν ευκαιρία ξεκούρασης με υγιεινό κι ισορροπημένο τρόπο!