Προκαλούν τα γλυκά διαβήτη;

 

Υρώ Φράγκου
Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Αριστούχος Χαροκοπείου Πανεπιστημίου, BSc
Εξειδίκευση στο σακχαρώδη διαβήτη και την παχυσαρία, MMedSci, ΕΚΠΑ, Ιατρική σχολή και στην παιδική κι εφηβική διατροφή

Η σύνδεση μεταξύ γλυκών και διαβήτη υπάρχει στο μυαλό των περισσοτέρων και συχνά συνοδεύεται από τη φράση: «Μην τρως πολλά γλυκά! Θα πάθεις σάκχαρο!». Είναι όμως τα πράγματα τόσο απλά;

Αρχικά, χρειάζεται να γίνει κατανοητό του τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης και πως πραγματικά προκαλείται!

 

Τι είναι ο σακχαρώδης διαβήτης;

  Ο σακχαρώδης διαβήτης ή αλλιώς όπως λέμε το κοινό σάκχαρο, είναι ένα χρόνιο νόσημα κατά το οποίο ο οργανισμός αδυνατεί να εισάγει τη γλυκόζη στα κύτταρα, μ’ αποτέλεσμα η γλυκόζη να συσσωρεύεται στο αίμα, οδηγώντας σε διάφορες επιπλοκές. Ο λόγος που αδυνατεί είναι είτε επειδή δεν μπορεί να παράγει καθόλου την ινσουλίνη, είτε επειδή ενώ την παράγει δεν μπορεί να τη χρησιμοποιήσει σωστά.

  Τα κύτταρα είναι τα «συστατικά» από τα οποία αποτελείται ο οργανισμός κι η γλυκόζη ή αλλιώς σάκχαρο είναι η «τροφή» τους. Η ινσουλίνη βοηθάει στο να εισαχθεί η γλυκόζη στα κύτταρα.

  Δυο είναι οι πιο κοινοί τύποι σακχαρώδη διαβήτη:

·    Τύπου 1: Ο οργανισμός δεν παράγει καθόλου την ινσουλίνη. Πρόκειται για μια αυτοάνοση κατάσταση και τα αίτια είναι κυρίως γενετικά. Η διατροφή κι ο τρόπος ζωής έχουν μικρό ρόλο στην εμφάνισή του.

·      Τύπου 2: Ο οργανισμός δε μπορεί να χρησιμοποιήσει σωστά την ινσουλίνη. Σ’ αυτόν τον τύπο διαβήτη αν και υπάρχει γενετικό υπόβαθρο, κύριο ρόλο διαδραματίζουν η διατροφή κι ο τρόπος ζωής.

 

Είναι λοιπόν τα γλυκά η αιτία που προκαλούν διαβήτη;

Και προφανώς η ερώτηση αφορά το σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 μιας κι όπως αναφέρθηκε παραπάνω ο τύπου 1 έχει κυρίως γενετικά αίτια.

Όχι, η κατανάλωση γλυκών από μόνη της δεν είναι ικανή να προκαλέσει διαβήτη. Ωστόσο:

• Η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης και τροφών με πολλές θερμίδες μπορεί να οδηγήσει σε παχυσαρκία, η οποία είναι βασικός παράγοντας κινδύνου για τη δημιουργία διαβήτη τύπου 2.
• Αν κάποιος πάσχει ήδη από διαβήτη η υπερβολική κατανάλωση ζάχαρης είναι ικανή να κάνει πιο δυσμενή την κατάσταση, ειδικά αν δε συνοδεύεται από τους κατάλληλους διατροφικούς συνδυασμούς.
• Δεν παίζει ρόλο μόνο η ζάχαρη, αλλά και το γενικότερο διατροφικό μοτίβο, η ποσότητα κι η ποιότητα των τροφών, ο συνδυασμός τους κ.α.

Άρα, είναι εντάξει η κατανάλωση γλυκών;

Ναι, αλλά με μέτρο. Ένα γλυκό δεν είναι απαγορευτικό, ούτε θα οδηγήσει σε διαβήτη. Η ύπαρξη ενός υγιούς βάρους σώματος, η ισορροπημένη διατροφή και η καθημερινή φυσική δραστηριότητα είναι εκείνα που μειώνουν κατά πολύ τον κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη κι όχι η παντελής έλλειψη κατανάλωσης γλυκών.

 

Συμπερασματικά…

  Τα γλυκά από μόνα τους δεν προκαλούν διαβήτη αλλά η υπερβολική τους κατανάλωση κι η ανθυγιεινή ζωή αυξάνουν τον κίνδυνο. Η πρόληψη σακχαρώδους διαβήτη περιλαμβάνει την ισορροπημένη διατροφή, την καθημερινή φυσική δραστηριότητα και τη διατήρηση ενός υγιούς βάρους σώματος. Σε περίπτωση κληρονομικότητας ή και ήδη διάγνωσης σακχαρώδους διαβήτη είναι καλό να δίνεται περισσότερη προσοχή!

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Κατευθυντήριες Οδηγίες για το Σακχαρώδη Διαβήτη. ΕΔΕ, 2024.